Uzman Görüşü: Yemek Yeme Çocuk İçin Ailesiyle Vakit Geçirdiği Keyifli Bir Zaman Dilimi Olmalı

Geçtiğimiz hafta sizlerle yemek yeme konusunda çocuklara baskı yapmanın onları olumsuz etkilediğini, bu konu ile ilgili yapılan araştırmalarla birlikte paylaşmıştım. Ve yemek saatlerini çocuğunuz için daha keyifli bir hale sokmanızı tavsiye etmiştim. Bu hafta da bu konuyla ilgili neler yapabileceğinizi paylaşmak istiyorum. 

Çocukla markete gidebilir, yiyecekleri ona tanıtabilir, beraber alışveriş yapabilirsiniz. Ayrıca yemek önerisinde bulunarak, bunlardan birisini seçmesini isteyebilirsiniz.“Bugün ıspanak ya da bezelye yemeyi deneyebilirsin. Hangisini denemek istersin?” gibi. Böylece sizin kontrolünüz dahilinde çocuğunuz kendi istediği yemeği seçebilme özgürlüğünü yaşadığı için yemek onun için daha eğlenceli bir aktivite haline gelecektir.

Yemeklerin görüntüleri, kokuları, tatları ve faydaları hakkında çocuğunuzla sohbet edebilirsiniz. 

Çocuğunuzla birlikte yemek yapmak, bunu yaparken beraber eğlenceli vakit geçirmek de yemek saatini daha keyifli geçirmenizi sağlayacaktır. Birlikte yemek yaparken çocuğunuzla sohbet edebilir, şarkı söyleyebilirsiniz. Aile fertlerine sürpriz bir yemek hazırlayabilirsiniz.

Yemek yemeyi daha eğlenceli hale getirmek için çocuğunuzun her yemekten sonra daha da güçlendiğini vurgulayabilir ve bunu bir oyun haline sokabilirsiniz. Örneğin yemeğin ardından bakalım ne kadar güçlenmişsin diyerek kol kaslarına bakabilir, elinizi sıkmasını isteyebilir ya da boyunu ölçebilirsiniz. Fakat yeterince yemediği zaman güçlenemedin gibi tabirlerden uzak durmalısınız. Bu öğün biraz az yedin ama olsun bir dahakine daha çok yer daha çok güçlenirsin diyebilirsiniz. 

Yemek saati geldiğinde çocuğunuz sevdiği bir aktivitenin başından kalkmak zorunda kalıyorsa, önceden yemek saatinin yaklaştığını ona haber verebilirsiniz. Böylece oyununu veya aktivitesini bitirmesi için ona fırsat vermiş olursunuz ve o da sofraya tepkili bir şekilde oturmamış olur. 

• Çocuklar 1,5 yaşından sonra çatal kaşık kullanmaya başlayabilirler dolayısıyla bu yaştan sonra kendi kendine yemeyi öğrenmesi için çocuğunuzu destekleyebilirsiniz. Bireyselleşmek ve bağımsızlaşmak isteyen çocuk için yemeğin kendi kontrolünde olması hem yemek yemeyi onun için daha keyifli bir hale sokacak hem de bu sayede kendine olan güveni artacaktır.

Acele yedirmek, yemek yemeğe yeterli zaman tanınmaması ya da tam tersine yemek süresini çok uzatmak (yarım saat normal bir süredir) ve yemeği döktüğünde tepki verilmesi çocuğunuzu olumsuz yönde etkiler. Dolayısıyla bu tür davranışlardan sakının. Çocuğunuza yemeğini yemesi için yeterli zamanı verin. Başlangıçta çocuğunuz kendi kendine yemeyi öğrenirken bu süre biraz daha artabilir.

“Aferin, gayet iyisin, kendi başına çok güzel yiyorsun, çok başarılısın” gibi motive edici cümlelerinizle onu cesaretlendirebilirsiniz. Böylece aynı zamanda özgüven gelişimini de desteklemiş olursunuz.

Tabağı tepeleme doldurmak görüntü açısından itici gelebileceği gibi zaten iştahsız olan bir çocuk için korkutucu olabilir. Bu yüzden porsiyonları ufak tutmaya özen gösterin. Unutmayın ki o bir çocuk ve bir yetişkin kadar yemesi beklenemez. Ayrıca her insanın yemek yeme miktarı birbirinden farklıdır, bu yüzden çocuğunuz doydum dediğinde ona saygı gösterin ve ısrar etmeyin.

Çocuğun ne yiyeceğine, ne kadar yiyeceğine karar verebiliyor olması, kontrolün kendi elinde olduğunu hissetmesi önemlidir. Bu yüzden başından tabağındaki yemeğin miktarını çocuğunuzun belirlemesine izin verebilirsiniz. Bu şekilde çocuğunuzun yemekle ilgili motivasyonu artacaktır. Çalıştığım bir anaokulundaki sınıflardan birinde bu uygulama yapıldı. Yemekler sofraya servis tabakları ile geliyor, çocuklar yemeğin başında istedikleri kadar tabaklarına alıyordu. Uygulamanın yapıldığı sınıfta yemek saatleri, diğer sınıflara göre çok daha keyifli geçmeye başladı. Çocuklar tabaklarına yemek alıp yeme konusunda çok heveslilerdi. Bu yöntem ile yemek yeme konusunda zorlanan çocuklar dahi keyifle yemeğe başladı.

Çocuğunuza acıktın mı ya da karnın doydu mu soruları sormanız ve verdiği cevaba saygı göstermeniz onun için önemli. Bu sorular ve sizin cevapları karşısındaki tavrınız çocuğunuzun yeme alışkanlığının gelişmesine yardımcı olacaktır. Hiçbir şey yemezse, bir sonraki öğün de acıkacaktır. Unutmayın ki, çocuğunuzun birkaç saat aç kalması ona zarar vermeyecektir ama sırf o an doysun diye düşünerek ona zorla yedirmeniz ve ısrarcı olmanız, yemek yeme alışkanlığını olumsuz etkileyeceği gibi duygusal açıdan da çocuğunuzu yıpratacaktır.

Faydalı stratejilerden biri de çocuklara yeme baskısı yapmadan, onları yeni yiyeceklerle tanıştırmak.“Herhangi bir yeni yiyecekten, çocuğunuzun tabağına bir kaşık koymanızı tavsiye ederim. Özellikle de o sırada masada diğer aile bireylerinin yediği bir yiyecekten. Ama onları yemeye zorlamayın. O yiyecekle yakınlık kurmasının ilk adımı, onun tabağında yer almasıdır.” diyor pediyatrik beslenme uzmanı Melanie Potock. 

Çocuklar dönem dönem bir gıdaya aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Çoğunlukla bu durum geçici bir süreçtir bu yüzden bir süre sonra hiç yemediği gıdayı farklı bir şekilde sunarak tekrar deneyebilirsiniz.

Uzmanlar belli yiyecekler konusunda çocuğu tekrar tekrar zorlamak yerine çocuğun reddettiği yiyeceği tekrar denemesi için bir hafta kadar beklemenizi tavsiye ediyor. Bazen küçük bir çocuğun yeni bir yiyeceği sevmesi için o yiyeceği 10 kez denemesi gerekebilir. Bu nedenle belli bir besin grubunu yemiyor yerine henüz onları yemeye alışmadı diye düşünmek daha yapıcı olacaktır.

Uzm. Psk. Melis Özmen

Paylaşmak ister misin?